خیلی از ما تصور میکنیم دلگیر شدن فضای خانه یا محل کار فقط به قدیمی شدن دکور یا کوچک بودن فضامون مربوط میشه، در حالی که از دید تخصصی معماری داخلی، احساس بیروح بودن یک فضا معمولاً حاصل از مجموع یک سری از عوامل روانی، بصری و عملکردی است.
حالا این یعنی چی؟
یعنی فضایی که طراحی درستی نداشته باشد، از خط فکری درست پیروی نکنه به مرور میتونه روی روحیه شما ، تمرکزتون، آرامش و حتی روابط افراد ساکن در اون فضا اثر منفی بگذاره.
در مقابل، یک طراحی اصولی میتونه حتی در سادهترین فضاها حس آرامش، انرژی و تعلق ایجاد کنه.
من سعی دارم مهم ترین دلایل دلگیر شدن و بی روحی فضای شما رو در این مقاله تحلیل کنم.
1. نورپردازی نامناسب؛ مهمترین عامل بیروح شدن فضا
حتما میدونید نور یکی از اصلیترین عناصر در معماری داخلی است.
از نور طبیعی بیشتر استفاده کنید و نورهای سرد و مستقیم را داخل فضاتون کم کنید.این قبیل نورها شما رو خسته و بی انرژی میکنند.
در فضای خانه کمبود نور باعث ایجاد حس افسردگی، خستگی ذهنی و کاهش آرامش میشود.
و اما در فضای کار نور نامناسب تمرکز را کاهش میدهد و باعث میشه شما و کارکنان زود خسته بشین حس ناخوشایندی هم در مراجعهکنندگان به وجود میاره.
راهکار
* استفاده حداکثری از نور طبیعی
* ترکیب نورهای مخفی، دکوراتیو و موضعی
* پرهیز از نور سفید و تند در همه بخشها
* ایجاد لایههای نوری مختلف در فضا
و اما قبل از هرچیز بایدرنگ نورها را بشناسیم
1-نور آفتابی یازرد
2-نور طبیعی یا نچرال
3-نور سفید یا مهتابی
حالا فرق بین این 3 مدل نور ، روش تشخیص یا مشخصات کلی هرکدوم از رنگ نورها را با هم بررسی میکنیم.
1-(Warm White)نور آفتابی یا زرد:
این نور حس گرم، آرام و صمیمی ایجاد میکند
رنگ آن شبیه نور غروب یا نور آباژورهاست
حس فضا :
آرامش
گرما
دنج بودن
حس لوکس و راحت
مناسب برای :
پذیرایی
اتاق خواب
آباژور
کافیشاپ
فضاهای استراحت
نکته مهم :
اگر بیش از حد استفاده کنید، فضا ممکن است کمی خوابآلود یا گرفته شود.حدود 2700 تا 3000 کلوین
2-(Natural White)نور سفید طبیعی یا نچرال:
این نور بین زرد و سفید قرار دارد و نزدیکترین حالت به نور طبیعی روز است.
حس فضا:
متعادل
طبیعی
تمیز بودن
آرام اما کاربردی
مناسب برای:
نشیمن
آشپزخانه
دفتر کار خانگی
فروشگاهها
فضاهای مدرن
از دید معمارها:
این نور معمولاً بهترین انتخاب برای استفاده روزمره است چون نه بیش از حد سرد است و نه بیش از حد زرد حدود 4000 تا 4500 کلوین- متعادل ترین نور برای خانه و محل کار
3- (Cool White) نور سفید یا مهتابی
این نور روشنتر و سردتر به نظر میرسد و بیشتر حس محیطهای اداری یا درمانی را میدهد.
حس فضا:
رسمی
سرد
پرانرژی
تمیز و تیز
مناسب برای:
سرویس بهداشتی
کلینیک
بعضی محیطهای کاری
فضاهای نیازمند تمرکز بالا
مشکل رایج:
استفاده زیاد از نور سفید در خانه باعث میشود فضا بیروح، خستهکننده و شبیه اداره یا بیمارستان شود.
راه ساده برای تشخیص رنگ نور
وقتی فروشنده چراغ را روشن کرد
اگر حس غروب و آرامش داشت → نور گرم
اگر شبیه نور روز بود → نچرال
اگر شبیه داروخانه یا بیمارستان بود → مهتابی
اشتباه رایج در دکوراسیون فضاها:
خیلی از فضاها فقط یک نور سقفی سفید دارند
این باعث میشود:
فضا یکنواخت و بیروح شود
بافت متریالها دیده نشود
حس آرامش از بین برود
در طراحی داخلی حرفهای، معمولاً نورها ترکیبی هستند:
نور اصلی
نور مخفی
نور دکوراتیو
آباژور
نور موضعی
چون فضا فقط با «روشن بودن» زیبا نمیشود؛ با لایههای درست نور، حس زندگی پیدا میکند.
2-شلوغی بصری و انباشت وسایل
یکی از رایجترین دلایل بینظمی ذهنی، شلوغی محیط اطرف شما است.
حتما تجربه دارید وقتی میز کار شما شلوغ باشه براتون کار کردن یا مطالعه سخت تر میشه. یا حتی وقتی وارد خانه ای میشید که شلوغ و بهم ریخته است حس کلافه شدن دارید.
وقتی هر قسمت از فضا پر از وسیله، دکوری یا مبلمان اضافی باشد، ذهن انسان ناخودآگاه احساس خستگی میکند. متاسفانه خیلی از ما عادت داریم تمام فضاهای خالی خانه یا محل کار را از وسیله یا اکسسوری پرکنیم در حالیکه همون فضای خالی برای گردش انرژی مثبت در خانه مهم و ضروری است.
تاثیر این شلوغی ها در خانه کاهش حس آرامش و ایجاد تنش ذهنی تاثیر انباشت وسایل در محل کارکاهش تمرکز، آشفتگی ذهنی و پایین آمدن راندمان
راهکار
*حذف عناصر غیرضروری
* استفاده از فضاهای ذخیرهسازی پنهان
از کمدها یا قسمت هایی از فضا ها که دید زیادی نداره استفاده کنید که از لحاظ بصری اطرافتون شلوغ نشه
* انتخاب مبلمان متناسب با ابعاد فضااز مبلمان بزرگ برای فضاهای کوچیک استفاده نکنید و یا ازمبلمان خیلی کلاسیک در کنار نماد ها و وسایل مدرن استفاده نکنید.
* ایجاد فضای تنفس در طراحی
3- انتخاب نادرست رنگها
رنگها مستقیماً بر احساسات ما تاثیر میگذارند
استفاده بیش از حد از رنگهای خنثی، سرد یا تیره بدون ایجاد تعادل، میتواند فضا را بیاحساس و یکنواخت کند.
در خانه فضا حس گرما و زندگی خود را از دست میدهد
در محیط کارفضا رسمی اما سرد و غیرصمیمی میشود
راهکار
* استفاده هوشمندانه از رنگهای گرم در کنار رنگهای خنثی
* ایجاد نقاط کانونی رنگی
* توجه به روانشناسی رنگها در هر فضا
استفاده درست از قانون 10-30- 60
قانون ۶۰-۳۰-۱۰یکی از معروفترین و کاربردیترین اصول ترکیب رنگ در دکوراسیون داخلیه؛ قاعدهای که کمک میکنه فضا نه خستهکننده بشه، نه شلوغ و بیهویت.
قانون ۶۰-۳۰-۱۰یعنی چی؟
۶۰٪ — رنگ غالب (Dominant)
۳۰٪ — رنگ مکمل یا ثانویه (Secondary)
۱۰٪ — رنگ تأکیدی (Accent)
رنگ غالب 60% :
رنگ اصلی فضا که بیشترین سطح رو میگیر که معمولا رنگ های خنثی و روشن هستند. این رنگ ها باعث میشه فضا بزرگ تر و آرام تر به نظر بیاد.
که معمولاً شامل موارد زیر میشود:
دیوارها
کف
فرش
مبلمان اصلی
رنگ مکمل یا ثانویه 30% :
رنگی که به فضا شخصیت میده ولی هنوز کنترلشده است. این بخش باعث میشه فضا از حالت بیروح خارج بشه.
که معمولا در موارد زیر کاربرد داره:
پرده
صندلی
کوسن
و یا بخشی از دکور
رنگ تأکیدی 10% : همون رنگی که چشم رو جذب میکنه و به فضا انرژی میده. این ۱۰٪ کوچک، کل حس فضا رو زنده میکنه.
معمولاً در موارد زیر استفاده میشه:
کوسن
اکسسوری
آباژور
گلدان
تابلو
4-نبود هویت و شخصیت در فضا
بعضی فضاها از نظر ظاهری مرتب هستند اما متاسفانه هیچ حس تعلقی ایجاد نمیکنند.
حالا دلیل این موضوع چی میتونه باشه؟
نبود هویت شخصی در طراحی است .
وقتی الگوبرداری نادرست از دکور محیط اطراف میکنیم و از یک متخصص کمک نمیگیریم، نتیجه به دست آمده نا هماهنگیه لوازم و اکسسوری اطرافمون میشه.
چرا که هر فضایی باید بازتابی از روحیات، سبک زندگی و نیازهای افرادی که متعلق به آنجا هستند باشه.
نشانهها:
* فضا شبیه کاتالوگ است اما حس زندگی ندارد.
* هیچ عنصر شخصی یا احساسی در محیط دیده نمیشود.
راهکار
* استفاده از آثار هنری
* اضافه کردن عناصر طبیعی
* طراحی گوشههای شخصی و دنج
* استفاده از متریالهایی با حس گرم و انسانی
5- چیدمان اشتباه مبلمان
چیدمان فقط کنار هم قرار دادن وسایل نیست.
در معماری داخلی، نحوه قرارگیری عناصر خانه یا محل کار باید به گونه ای باشه که ارتباط، حرکت و حس راحتی ایجاد کنه.
مشکلات رایج
* بسته شدن مسیر حرکت
* فاصلههای نامناسب
* عدم ارتباط بصری بین افراد
تاثیر در خانه کاهش تعامل و حس صمیمیت
تاثیر در محل کار کاهش ارتباط موثر و حس حرفهای بودن برای مراجع کنندگان و کارمندان
راهکار
* طراحی بر اساس رفتار کاربران
* توجه به مقیاس و ارگونومی
* ایجاد تعادل در فضا
6-نبود فضای آرامش و مکث
هر خانه یا محیط کاری نیاز به بخشی برای آرامش ذهن دارد.
فضایی کوچک اما دنج که فرد بتواند برای چند دقیقه از فشار روزمره فاصله بگیرد و خلوت کنه ،در حقیقت نقطه امن خانه باشه.
موارد زیر باشد:این فضا میتواند شامل
* یک صندلی کنار پنجره
* نور ملایم
* گیاهان طبیعی
* یک گوشه مطالعه یا استراحت
وجود چنین فضایی تاثیر زیادی بر کیفیت روانی محیط دارد
نتیجهگیری
سر فصل های بالا بسیار گسترده است و برای هرکدام میشود ساعتها صحبت کرد ولی ما به همین جا بسنده میکنیم. سعی میکنیم داخل مقالات بعدی تا آنجا که در توان باشد موضوعات رو گسترش بدیم.
اما به عنوان حرف آخر:
فضاها فقط محل زندگی یا کار نیستند؛
آنها مستقیماً بر احساسات، رفتار و کیفیت زندگی انسان تاثیر میگذارند.
اگر خانه یا محل کار به مرور دلگیر و بیروح شده، احتمالاً زمان آن رسیده که طراحی فضا دوباره با نیازهای واقعی افراد هماهنگ شود.
گاهی حتی تغییرات کوچک اما اصولی در نور، رنگ، چیدمان یا جزئیات دکوراسیون میتواند حال یک فضا را کاملاً متحول کند.
